Jawajska entomologia

Watanabe_Shotei ModliszkaUtwór Walang kekek (1969) indonezyjskiej śpiewaczki Waldjinah opowiada, co łatwo wywnioskować z tytułu, o modliszce. Trudno mi się połapać, o co chodzi w tekście, bo tłumacz Google nie radzi sobie za dobrze z językiem jawajskim (a w każdym razie nie w przypadku tej piosenki) i serwuje m.in. raczej hip-hopowe „do not insult yo mas”. Udało mi się jedynie wywnioskować, że piosenka nie zajmuje się tym, z czego modliszki najbardziej słyną w zachodniej popkulturze, czyli okazjonalnym odgryzaniem przez samicę głowy samca podczas, jak to się mówi po indonezyjsku, kopulasi.

Muzycznie Walang kekek stanowi, na moje niewyćwiczone ucho, połączenie keroncong ze stylem jaipong, ewentualnie gamelanem. Keroncong to dawna indonezyjska muzyka popularna, powstała po przywiezieniu w XVI wieku europejskich instrumentów przez pierwszych kolonizatorów Indonezji – Portugalczyków. Jaipong jest bardziej spokrewniony z najbardziej znaną w Europie indonezyjską muzyką – dworskimi zespołami gamelan. U Waldjinah to połączenie stylów brzmi jednocześnie przebojowo, egzotycznie i kosmicznie. I to na całym, doskonałym albumie Walang kekek.waldjinah walang kekek

Istnieją późniejsze nagrania Waldjinah (później zmieniła pisownię na Waljinah) wykonującej Walang kekek, ale brzmią, jak to remake, słabo. O wiele ciekawsza okazuje się niedawna wersja dziecięcej gwiazdy Woro. Nie dość, że unowocześniona aranżacja piosenki nie jest żenująca, to jeszcze zrobiono do niej zupełnie niezły klip, nawiązujący do jawajskiej tradycji teatru cieni.

Waljinah nie przestała na szczęście śpiewać piosenek o owadach (pisane przez niejakiego Andjar Any aka Anjarany) i w tym samym okresie nagrała również utwór Jangkrik genggong który, jak łatwo wywnioskować z tytułu, opowiada o świerszczu. Jangrik genggong jest równie przebojowe jak Walang kekek, ale trochę inne brzmieniowo, bo bardziej przypomina typowy keroncong. Z tego, co dowiedziałem się na YouTube, jej tekst opowiada o zdradzie i wierności damsko-męskiej – tematach, które nam bardziej pasowałyby do utworu z modliszką, a nie jakimś świerszczem, w tytule.

Chciałbym podziękować entuzjaście keroncong Joniemu, który wiedząc, że interesuję się modliszkami, oświecił mnie co do tematyki Walang kekek.modliszka

Japoński obraz (wyjątkowo nie drzeworyt) z modliszką autorstwa Watanabe Shonei (1851-1918), wzięty z Wikimedia Commons. Zdjęcie albumu Walang kekek z bloga Madrotter Treasure Hunt, gdzie ta wybitna, ale niewznawiana płyta była kiedyś – i być może będzie kiedyś ponownie – dostępna do pobrania. Zdjęcie entuzjasty owadów z modliszką wykonała Ola.

Tagi: , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s


%d bloggers like this: