Archive for Listopad 2014

Welcome to the Jungle

11/11/2014

Terra Brasilis

Moje dotychczasowe skojarzenia z muzyką południowoamerykańskich Indian to jakieś upiorkowate nagrania, w których słychać samponię na tle podkładu à la Deep Forest (przykład z YT). Jak wielkim więc było moje zdziwienie, kiedy pierwszy raz usłyszałem pochodzący z Brazylii utwór Canidé Ioune. To mroczne nagranie, w odróżnieniu od „Deep Forest z samponią”, naprawdę brzmi jak muzyka ze środka Amazonii. Wprawdzie nie byłem nigdy w dżungli, ale byłem w Lasku Wolskim, więc wiem, o czym mówię.

Utwór został nagrany w 1940 roku na firmowaną przez słynnego dyrygenta Leopolda Stokowskiego składankę Native Brazilian Music – jeden z pierwszych, a zarazem najlepszych albumów kategorii „world music”. Na dwóch zestawach szelakowych płyt znalazło się kilkanaście przykładów brazylijskiej muzyki – głównie samby, choro oraz muzyki indiańskiej. Całość dobrze ilustrowała pokazująca różnorodność kulturową i etniczną Brazylii okładka albumu.

native brazilian musicPieśni Canide Iouné, jak się okazało, nie śpiewają członkowie któregoś z rdzennych plemion, ale „nauczyciele szkoły muzycznej Villa-Lobosa”. Brazylijski kompozytor Heitor Villa-Lobos w ogóle był najważniejszą osobą w projekcie nagrywania albumu, bo to on zwerbował do niego najlepszych ówczesnych brazylijskich wykonawców. No i był entuzjastą rdzennej kultury Brazylii – trzy indiańskie utwory na składance pochodzą z jego zbiorów. Canide Ioune po raz pierwszy spisał podróżnik Jean de Léry w 1553, co oznacza, że pieśń jest tak stara, na jaką brzmi, oraz że przynajmniej jedna osoba w XVI wieku zajmowała się badaniem kultury Indian, a nie tylko jej unicestwianiem. Nie wiem, o czym jest Canide Iouné, ale w zbiorze Villa-Lobosa jest opisana jako „pieśń elegijna”.

Pozostałe utwory indiańskie na Native Brazilian Music to króciutkie Noza-ni oraz niesamowita (szczególnie na końcu) pieśń pogrzebowa dla wodza plemiennego pt. Teiru:

Od wydania Native Brazilian Music w roku 1942 firma Columbia nie interesowała się wznowieniem tej kolekcji, ale na szczęście jest internet. W Unii Europejskiej nagrania znajdują się w Domenie Publicznej, więc można śmiało i legalnie je sobie pobrać, na przykład z Archive.org.pancernik

Jeśli komuś nie działają mp3 we wpisie, to oto link do nagrania Canide Iouné na YT z dobrym pokazem slajdów. Zachęcam też do zapoznania się z szalonymi kompozycjami własnymi Heitora Villa-Lobosa. Linkuję tu do zainspirowanej pociągami ostatniej części Bachianas Brasilieras 2.

Więcej informacji o albumie na stronie Danielli Thompson, która już kiedyś pomogła mi przy wpisie o piosence Praca Onze.

Ilustracje: Terra Brasilis z 1519 roku (proszę zwrócić uwagę na faunę, znalezione tutaj) oraz pancernik olbrzymi (chociaż chyba nie wymaga podpisu) z 1557 r. (Hans Staden, stąd).

 

Reklamy